نظرسنجی

شما از چه طریق با این سایت آشنا شدید؟






پر بيننده ترين مطالب

زندگی آینده به سبك نوكیا

گزارش اختصاصی دنیای كامپیوتر و ارتباطات از همایش TWWLN 3.0 در پایتخت تلفن همراه جهان



تعداد بازدیدکنندگان 3368 بازدید نسخه چاپی

مقدمه: بدون شك دانستن دیدگاه‌های شركتی كه با اتكا به سهم بازار 40 درصدی خود مهمترین تصمیمات در بازار تلفن همراه جهان را می‌گیرد، بسیار مهم است. شركت نوكیا با علم به این موضوع همه ساله همایشی برای معرفی ایده‌ها و دیدگاه‌های خود برای آینده تلفن همراه و سبك زندگی انسان‌ها با استفاده از این تجهیز ترتیب می‌دهد. تسلط بی‌چون و چرای نوكیا بر بازار جهانی و در اختیار داشتن اغلب پارامترهای تأثیرگذار بر بازار، سبب شده است تا نگاه اغلب دست اندركاران این حوزه به همایش TWWLN دوخته شود.

هرچند دغدغه اصلی من و آرش برهمند دیگر نماینده رسانه‌ای ایران در این همایش یافتن مصادیق و كاربردهای محلی سرویس‌های معرفی شده برای ایران بود اما حضور در مهم‌ترین مركز تصمیم‌گیری تلفن همراه جهان و به قولی پایتخت تلفن همراه جهان، سبب شده بود تا نیم نگاهی هم به آقای بی‌چون و چرای بازار تلفن همراه جهان داشته باشیم و كوشیدیم تا راز موفقیت این شركت را در زمین‌های یخزده فنلاند، دریابیم.

در كشور 5 میلیون نفری فنلاند با آب و هوایی بسیار سرد تولد و تكوین نوكیا و تبدیل آن به مهمترین موجودیت این كشور، تاثیرگذارترین بازیگر كسب‌وكار تلفن همراه در جهان و در نهایت قرار گرفتن در جمع پنج برند با ارزش جهان، معمایی است كه رمزگشایی از آن به سادگی امكانپذیر نیست اما دیدگاه‌های دست‌اندركاران این شركت بلند پرواز كه در سخنان خود به سادگی رقبای قدرتمندی چون گوگل را به چالش می‌كشند نشان از عزم آنها برای تسلط بر سایر شئونات زندگی بشر در آینده نه چندان دور و بالطبع پیچیده‌تر شدن معمای نوكیا دارد. نگاهی اجمالی خواهیم داشت بر آنچه در مقر دفتر مركزی نوكیا در حاشیه شهری گذشت كه مردمانش با نوكیا می‌زیستند، به آن افتخار می‌كردند  و آن را می‌ستودند بگونه‌ای كه حتی فروشندگان تلفن همراه در آن شهر نحوه كار با هیچ گوشی دیگری بجز نوكیا را نمی‌دانستند!


... و اینگونه خواهیم زیست
روزهای 10 و 11 نوامبر سال جاری (19 و 20 آبان ماه) دفتر مركزی شركت نوكیا، تولیدكننده نزدیك به چهل درصد تلفن‌های همراه جهان، در اسپو كه عنوان پایتخت تلفن همراه جهان برای آن بی‌مسما نیست، میزبان ده‌ها نفر از روزنامه‌نگاران و دست‌اندركاران فناوری اطلاعات از سراسر جهان بود تا دیدگاه‌های خود را از سبك زندگی بشر در آینده با آنان به اشتراك بگذارد. سومین همایش "The Way We Live Next" و یا به اختصار TWWLN 3.0 با حضور مدیران ارشد، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان شركت نوكیا و نیز سخنگویان مستقل از نهادهایی چون بنیاد سیمبین در كنار شركت‌های تولیدكننده برنامه‌های كاربردی تلفن همراه در نمایشگاه جانبی همایش، برگزار گردید. این همایش تلفیقی از سخنرانی، جلسات پرسش و پاسخ، مصاحبه‌های جمعی در كنار مصاحبه‌های اختصاصی با دست‌اندركاران نوكیا و یا سایر سخنرانان و همچنین نمایشگاه جانبی همایش بود. 

ترسیم جهان آینده از دیدگاه نوكیا
نخستین و بلندپایه‌ترین سخنران مراسم «مری مك داول» قائم‌مقام اجرایی، مدیر توسعه و عضو هیئت مدیره گروه نوكیا بود. همانگونه كه انتظار می‌رفت سخنرانی وی حاوی دیدگاه‌های اصلی و رویكرد شركت نوكیا در خصوص آینده استفاده از فناوری‌های نوین در زندگی بشر و چكیده‌ای از تمامی مواردی بود كه در مدت دو روزه همایش توسط همكارانش ارائه گردید.  مری مك داول در سخنان خود از رویكرد نوكیا در بهره‌مند ساختن بخشی از جامعه بشری كه تاكنون كمتر از مواهب پیشرفت تكنولوژی بهره‌مند شده‌اند، خبر داد. او محورهای اصلی سیاست نوكیا در این زمینه را تولید دستگاه‌هایی جذاب، كارآ و از همه مهمتر با قیمت مناسب، ارائه خدمات فراگیر محلی، پشتیبانی از 80 زبان مختلف و رسوخ در زندگی روزمره از طریق دسترسی به اطلاعات واقعی جهان اعلام كرد.

وی با ذكر چند نمونه از خدمات ارزش افزوده نوكیا كه به زعم وی پلی بین دنیای واقعی و دنیای مجازی هستند، كوشید تا تصویری از جهان آینده برای تمامی كاربران از دیدگاه شركتی ارائه دهد كه به جرأت می‌توان آن را یكی از تأثیرگذارترین شركت‌های جهان در عرصه تكنولوژی دانست.  از جمله خدماتی كه در سخنرانی مك داول به آن اشاره شد سرویس نوكیا مانی (Nokia Money) بود. این سرویس كه در روز دوم همایش هم به تفصیل توسط تپو پاولا مدیر خدمات مالی موبایل شركت نوكیا مورد بحث و بررسی قرار گرفت نوع توسعه یافته‌ای از سرویسی مشابه است كه توسط شركت ودافون در كشورهای آفریقایی مورد استفاده قرار گرفته است.  این سرویس كاربران را قادر می‌سازد بدون داشتن هرگونه حساب بانكی و تنها با داشتن یك اشتراك تلفن همراه برای یكدیگر پول حواله كنند، صورتحساب‌های مالی خود را پرداخت كنند، برای خریدهای خود پول پرداخت كنند و یا از آن برای تبادلات مالی در كسب و كار خود استفاده نمایند.

وی درتوضیح دیدگاه نوكیا برای ارائه این سرویس گفت: «جمعیت كنونی جهان 6/6 میلیارد نفر و تعداد دارندگان اشتراك تلفن همراه در حدود 4 میلیارد نفر می‌باشد كه این فاصله روز به روز در حال كاهش است. این در حالی است كه تنها یك میلیارد حساب بانكی و 6/1 میلیارد كارت اعتباری در جهان امروز وجود دارد و هر روز بر تعداد كسانی كه از این خدمات بهره‌مند نیستند افزوده می‌شود.»  بر این اساس امكان ارائه خدمات مالی از طریق تلفن همراه مبتنی بر تبادلات نقطه به نقطه (Peer 2 Peer) توجیه‌پذیر است. بنا بر اعلام نوكیا سرویس نوكیا مانی از سال آینده میلادی به تدریج در كشورهای مختلف راه‌اندازی خواهد شد.


وی در ادامه سخنان خود از اهمیت دسترسی به اطلاعات خاص محل زندگی كاربران و گزینش آن دسته از اطلاعات مفید و باارزش در فضای بمباران حجم عظیم اطلاعات برای كاربران گفت. مك داول افزود: «زدن پلی بین دنیای واقعی و دنیای دیجیتال نقطه تمركز نوكیا در طراحی تجهیرات است.  پژوهشگران آزمایشگاه نوكیا در تامپره فنلاند برای محقق ساختن مفهوم "حقیقت درهم آمیخته" (Mixed Reality) به شدت در تلاش هستند. نرم‌افزار كاربردی Point & Find نخستین نمونه از این پروژه است و به زودی خبرهای بیشتری از این پروژه خواهید شنید.» مك داول از حضور حسگرهای نانو و زیستی برای مشاهده و تشخیص محیط پیرامون ما در آینده خبر داد. او كاربرد این حسگرها را بر روی تجهیزات و حتی پوشاك آینده بشر دانست و نمونه‌هایی از آن را در نرم‌افزارهای رادار سلامت نوكیا ((Nokia Healthradar و گرد آورنده اطلاعات نوكیا Nokia Data Gathering) بر شمرد.

به دنیای نرم‌افزارهای كاربردی آینده خوش آمدید
سخنران بعدی «پورنیما كوچیكار» رئیس بخش مباحث و توسعه دهندگان شخص سوم نرم‌افزار شركت نوكیا بود. او رویكرد نوكیا در پوشش هم‌زمان نیازمندی‌های مكمل و گهگاه متضاد كاربران مانند تمایل به ارتباطات جهانی در عین پایبندی به ارزش‌های بومی، تمایل به اشتراك گذاشتن علایق و سلایق در عین دنبال كردن هویت مستقل شخصی و درونگرایی در عین برونگرایی را تشریح كرد.  به باور وی دیدگاه حاكم در ارائه سرویس‌ها و خدمات نرم‌افزاری نوكیا كاربران را قادر می‌سازد تا تجربیاتی مانوس را در جهانی نامأنوس بیابند و OVI را محل تلاقی این تجربیات دانست. 

جایی كه كاربران می‌توانند با تلفیق سرویس‌های گوناگون تجربه‌ای جدید از زندگی دیجیتال داشته باشند. او در بخشی دیگر از سخنان خود با ذكر نمونه‌هایی از نرم‌افزارهای كاربردی موفق تهیه شده در اقصی نقاط جهان، دره سیلیكون بعدی جهان را نه متمركز در یك نقطه بلكه گسترده شده در تمامی نقاط دنیا دانست.  كوچیكار در ادامه با ذكر مثال‌هایی نشان داد چگونه نرم‌افزارهای كاربردی تهیه شده در یك كشور به نرم‌افزاری پرطرفدار در كشورهای دیگر با فواصل جغرافیایی بسیار دور بدل شده‌اند و این پدیده را مرهون توسعه سرویس‌هایی چون OVI دانست. در پایان سخنرانی كوچیكار، وی در پاسخ به سؤالی در خصوص عدم وجود برنامه‌های كاربردی فارسی و نیز عدم ارائه آموزش‌های لازم برای برنامه‌نویسان ایرانی، از ارائه دوره‌های آموزشی آنلاین در زمینه برنامه‌نویس از طریق وب‌سایت نوكیا و نیز برگزاری مسابقه ای با عنوان «فراخوان برای خلاقان» (Call for innovatotrs) در زمینه طراحی نرم‌افزارهای كاربردی خبر داد. 

غول اپن سورس شده
«شان پاكرین» نخستین سخنران مستقل همایش بود. او كه رئیس بخش خدمات توسعه دهندگان بنیاد سیمبین است، برنامه زمانبندی طرح و توسعه و عرضه محصولات مبتنی بر ویرایش‌های گوناگون سیمبین را ارائه كرد. بر اساس برنامه ارائه شده نخستین گوشی‌های هوشمند مبتنی بر سیمبین 2 (Symbian^2) در نیمه اول سال 2010 میلادی به بازار عرضه خواهند شد.  وی افزود گوشی‌های مبتنی بر سیمبین 3 نیز در نیمه دوم سال 2010 به بازار عرضه خواهند شد و از در دسترس بودن كیت‌های تولید نرم‌افزار برای برنامه‌نویسانی كه می‌خواهند برنامه‌های كاربردی برای سیمبین 3 تهیه كنند، در حال حاضر خبر داد. به گفته پاكرین كیت‌های تولید نرم‌افزار سیمبین 4 در نیمه اول سال 2010 آماده می‌شوند و نخستین گوشی‌های مبتنی بر این ویرایش سیمبین در نیمه اول سال 2011 به بازار عرضه خواهند شد.

پاكرین از نقش اپن سورس شدن سیمبین در توسعه آن و جلب مشاركت شركت‌ها در تولید نسل جدیدی از سیستم عامل تلفن همراه گفت. او با نمایش فیلمی از نحوه تایپ كردن با استفاده از نرم‌افزار سوایپ (Swype)  كه نرم‌افزاری برای رهگیری انگشتان كاربر بر روی صفحه كلید و حدس زدن كلمات تایپ شده است، نمونه‌ای از نرم‌افزارهای نسل بعدی تلفن همراه را در معرض دید حضار قرار داد. پاكرین همچنین به نقش كلیدی مفهوم «ارتباطات محیط نزدیك» (Near Field Communications  در سیستم عامل سیمبین اشاره كرد كه انتظار می‌رود در گوشی‌های مبتنی بر ویرایش‌های 3 و 4 سیمبین بطور یكپارچه مورد استفاده قرار گیرد و شركت‌های شخص سوم هم باز آن در تولید نرم‌افزارهای كاربردی خود بهره جویند.

با این رویكرد دستگاه‌های مبتنی بر سیمبین به سهولت بیشتری با دستگاه‌های پخش موسیقی در خانه و یا اتوموبیل جفت (Pair)  می‌شوند و یا می‌توانند یه سادگی مانند یك وسیله پرداخت مورد استفاده قرار گیرند. شبكه‌های اجتماعی هم نقش مهمی در سیمبین آینده خواهند داشت.  بنیاد سیمبین در تلاش است امكاناتی را برای برنامه‌نویسان و شركت‌های تجاری فراهم آورد تا بتوانند علاوه بر اینكه شبكه‌های اجتماعی را از طریق گوشی‌های خود مشاهده می‌كنند، بتوانند سرویس‌های این شبكه‌ها را بطور یكپارچه بر روی گوشی‌های خود داشته باشند. پاكرین همچنین از توسعه موتور پردازش گرافیكی در نسل جدید سیستم عامل سیمبین نیز جهشی بزرگ در رابط كاربری خبر داد. 

و مائمو وارد می‌شود
بدون شك یكی از جذاب‌ترین بخش‌های نمایشگاه جانبی امكان كار كردن با گوشی‌هایی بود كه اغلب هنوز وارد بازار نشده بودند و پرطدفدارتر از همه گوشی N900  نوكیا بود و برای اینكه بتوانید چند لحظه این گوشی جذاب را در دست بگیرید باید به كمین می‌نشستید و به موقع وارد عمل می‌شدید! ولی این تازه وارد كیست؟ مائمو از كجا آمده و چه آینده‌ای خواهد داشت؟ بهترین پاسخ به این سؤالات و سؤالات بسیار دیگر در این زمینه را هیچكس بهتر از «پیتر اشنایدر» نمی‌تواند در اختیار شما بگذارد. او مدیر بازار یابی تجهیزات مبتنی بر مائمو در نوكیا است.  شاید مائمو برای شما كه برای اولین بار نام آن را می‌شنوید تازه باشد ولی برای پیتر اشنایدر و تیم مائمو در نوكیا، 4 سال كار مداوم بر روی این سیستم عامل زمان كمی نیست.

مائمو مبتنی بر لینوكس است و با همكاری بنیاد لینوكس تولید شده است. نكته جالب توجه هم همین‌جا است. چراكه تاكنون سیستم عامل گوشی‌های مبتنی بر لینوكس براساس لینوكس موبایل یا همان LiMo طراحی می‌شدند ولی این بار نوكیا مستقیماً به سراغ لینوكس رفته است.  اشنایدر در سخنرانی خود به هسته اپن سورس مائمو اشاره كرد و آن را دلیل اقبال برنامه‌نویسان به آن دانست.  وی برنامه كاربردی هرمس (Hermes) را به عنوان نمونه‌ای از برنامه‌های نوشته شده برای مائمو معرفی كرد كه به كاربر اجازه می‌دهد سرویس‌های شبكه‌های اجتماعی فیس‌بوك و تویتر را بطور یكپارچه بر روی گوشی خود داشته باشد و به عنوان مثال از عكس‌های دوستان شما در این شبكه‌ها به عنوان عكس دفترچه تلفن استفاده كند و یا اطلاعات آنها را به محض تغییر در این شبكه‌ها تغییر دهد.


هرچند اشنایدر مائمو و سیمبین را مكمل یكدیگر خواند و هر یك از این دو سیستم عامل را مناسب برای بخشی جداگانه از دستگاه‌ها دانست ولی نه پاسخ او و نه پاسخ مشابه دیگر دست‌اندركاران نوكیا چون دیوید ریواس قائم مقام معماری و تكنولوژی نوكیا نتوانست تردیدها را در زمینه جایگزینی مائمو در گوشی‌های پیشرفته نوكیا بطور كامل از بین ببرد. 

زندگی در سال 2015 به سبك نوكیا
هیكی نورتا رئیس بخش استراتژی سازمانی نوكیا دیگر سخنران این مراسم بود. او از تغییرات بنیادین زندگی انسان در 5 سال آینده بر اساس تغییرات تكنولوژی، افزایش پهنای باند و ارتباطات بین تجهیزات گوناگون دیجیتال سخن گفت. نورتا با نمایش یك كلیپ ویدیویی یك روز از زندگی افراد گوناگون در كشورها و كسوت‌های مختلف را در سال 2015 به نمایش گذاشت.  تم اصلی این كلیپ ارتباط تجهیزات مختلف با یكدیگر در كنار سرویس‌های مكملی مانند ناوبری و سرویس‌های مبتنی بر مكان بود. نورتا در سخنرانی خود از ارتباطات و مشاركت‌های شركت نوكیا با سایر شركت‌ها در ارائه محصولات و خدمات مطابق با نیازمندی‌های كاربران سخن گفت.

در مصاحبه گروهی با نورتا از وی پرسیدم: «به نظر می‌رسد دیدگاه نوكیا بیشتر به تصاحب دیگر شركت‌ها نزدیك است تا تعامل و مشاركت با آنها نمونه هایی مانند تصاحب شركت نوتك (Navteq) ارائه دهنده سرویس‌های نقشه‌برداری و ناوبری و كیوت (Qt) ارائه دهنده سرویس‌های نرم‌افزاری مؤید این دیدگاه است و در جاهایی كه نوكیا به دلیل تمایز بنیادین كسب و كار امكان تصاحب شركتی را نداشته مانند حوزه مد از رقبای خود كه با طراحان مدی مانند آرمانی، پرادا، دلچه و گابانا به تولید محصول مشترك پرداخته‌اند، كاملاً عقب مانده است. دیدگاه شما در این رابطه چیست؟» نورتا در پاسخ با رد این دیدگاه نمونه‌هایی از ماشركت نوكا با سایر شركت ها از جمله با مایكروسافت را بر شمرد و در خصوص تلفیق مد با محصولات الكترونیكی مصرفی محصولات شركت ورتو (از زیرمجموعه‌های نوكیا كه تولیدكننده گوشی‌های لوكس و گران قیمت است.) را مثال زد.

به نورتا گفتم: «اما اغلب مردم توانایی پرداخت چند هزار یورو برای یك گوشی تلفن همراه را ندارند و نوكیا هم می‌تواند مانند سایر رقبا گوشی‌هایی با قیمت مناسب و با همكاری طراحان مد تولید كند. كه در اینجا با یك پاسخ سیاسی به سبك نوكیا مواجه شدم: ما نیازهای بازار را بررسی می‌كنیم و در صورتی كه بازار چنین نیازی را داشته باشد، امكان چنین همكاری‌هایی منتفی نیست.»  نورتا در پاسخ به سؤال دیگری در خصوص نت‌بوك‌های نوكیا به این مضمون كه «چرا از سیستم عامل ویندوز 7 برای بوكلت خود استفاده كردید در حالی كه مزیت رقابتی شما در سیستم عامل سیمبین می‌توانست به تولید نت‌بوك‌هایی با این سیستم عامل و موفقیت آن در بازار منجر شود.» هم یك پاسخ سیاسی دیگر داد و گفت:  «نیاز بازار به نت‌بوك در حال افزایش است و در صورتی كه این روند ادامه یابد تولید نت‌بوك با سیستم عامل سیمبین منتفی نیست.» 

تلفیق خلاقیت انسان‌ها و تكنولوژی در پروژه پیشرفت
حسن ختام مراسم و یكی از جذاب‌ترین بخش‌های این همایش سخنرانی فرانسیس لینزی گوردون نویسنده و مجری شبكه لونلی پلنت (Lonely Planet) بود. وی كه یكی از مسئولین ارشد پروژه مشترك شركت نوكیا با لونلی پلنت به نام پروژه پیشرفت است. وی در سخنرانی خود با نشان دادن فیلم‌هایی از اقصی نقاط جهان مانند برزیل، هندوستان و حتی ایالات متحده آمریكا چگونگی استفاده مردم كشورها از تلفن همراه برای مقابله با بیماری‌ها، رونق دادن به كسب و كارهای محلی، استفاده برای آموزش و نیز پشت سر گذاشتن ترافیك، را به تصویر كشیده بود.  


لمس ایده‌های آینده
نمایشگاه جانبی همایش به واقع جذاب‌ترین بخش این همایش بود. جایی كه می‌شد نمونه‌هایی از ایده‌های ذكر شده در همایش را از نزدیك دید و لمس كرد. برخی از این ایده‌ها به شرح زیر بودند:

Point & Find
شاید بتوان جالب‌ترین سرویس ارائه شده را سرویس Point & Find دانست. این سرویس شما را قادر می‌سازد با  دوربین گوشی خود از سوژه‌های مختلف عكس بگیرید و اطلاعات مربوط به آن سوژه را روی گوشی خود دریافت كنید. به عنوان مثال شما می‌توانید با عكس گرفتن از تبلیغ یك فیلم جدید تریلر آن را روی گوشی خود مشاهده كنید. یا در یك فروشگاه به عكس گرفتن از باركد یك كالا اطلاعات و مشخصات كامل آن كالا و نیز فروشگاه‌های دیگری كه آن كالا را می‌فروشند به همراه قیمت فروش هر كدام از آنها را بلافالصله روی گوشی خود ببینید. 

Nokia Money
نوكیا مانی دیگر سرویسی بود كه به كرات در بین سخنرانی‌ها به آن اشاره شد. این سرویس كاربران را قادر می‌سازد با استفاده از بستر مخابراتی و با ارسال تنها یك پیامك كه به شكل ویژه‌ای كدگذاری شده است به تبادلات مالی با یكدیگر پرداخته و حتی خرید و فروش كنند. 

نرم‌افزار برای خواندن حروف بریل
این نرم‌افزار ویژه كاربران نابینا یا كم بینا طراحی شده است. این نرم‌افزار می‌تواند پیامك‌های دریافت شده بر روی گوشی این كاربران را با لرزاندن گوشی به شكل حروف بریل شبیه‌سازی كند. 

رابط كاربری صوتی
این رابط كاربری شما را قادر می‌سازد بدون لمس و یا حتی نگاه كردن به گوشی خود بتوانید تمامی عملكرد‌های آن را مدیریت كنید. 

Ground Guidance
این نرم‌افزار برای هدایت كاربران در پیاده روی طراحی شده است كه با سرویس نقشه‌های نوكیا سازگار است و بهترین مسیر را برای رسیدن به مقصد با پیاده روی را به شما نشان می‌دهد. 

رادار سلامت نوكیا
این سرویس آخرین اطلاعات از شیوع بیماری‌های گوناگون در نقاط مختلف جهان را به كاربر نشان می‌دهد و همچنین امكان دریافت گزارشات پزشكی توسط پزشكان را دارا است.