نظرسنجی

شما از چه طریق با این سایت آشنا شدید؟






پر بيننده ترين مطالب

IT زیر ذره‌بین - قسمت پنجم

مراكز داده گوگل



تعداد بازدیدکنندگان 3405 بازدید نسخه چاپی

هنوز كارمان با شركت‌های بزرگ اینترنتی تمام نشده است. در چهار مقاله قبلی از همین سری مقالات به سراغ شركت‌های غول اینترنتی همچون فیس بوك، ویكی‌پدیا، آمازون و مایكروسافت رفتیم و از قرار معلوم فهمیدیم این شركت‌ها در كجای جهان مركز داده دارند، چه تعداد سرور دارند و چه مبالغی برای سرورهای خود صرف می‌كنند و یا دانستیم چه تعداد نیروی متخصص در بعضی از این شركت‌ها مشغول به كار هستند تا به من و شما سرویس بدهند. هنوز شركت‌های معظم تمام نشده‌اند، شركت‌هایی همچون گوگل، یاهو، Ebay و ... .

هنوز در لیست جست‌وجوی ما قرار دارند و به اوضاع آنها خواهیم پرداخت. این بار قرعه به نام گوگل افتاده، همانطور كه می‌دانید گوگل نیز در ردیف بزرگترین شركت‌های اینترنتی است و میلیون‌ها كاربر از ده‌ها سرویس این شركت استفاده می‌كند، سرویس‌هایی چون موتور جست‌وجو، سرویس ایمیل، سرویس بارگذاری فیلم‌های كوتاه (YouTube)، سرویس اوركات، Google Earth و ده‌ها سرویس دیگر. شاید شما از كاربران گوگل باشید اما می‌خواهید بدانید كه گوگل چگونه و با چه تجهیزاتی به شما سرویس می‌دهد و سهم هر كاربر از سرویس‌های گوگل چگونه تقسیم‌بندی می‌شود. تمام سرویس‌ها نام برده شده و دیگر سرویس‌های گوگل همگی ارتباط مستقیمی به اینترنت دارند و بدون دسترسی به اینترنت استفاده از این سرویس‌ها غیر ممكن است.

گوگل برای برقراری سرویس‌های خود در بین كاربران سرورهای خود را در سطح دنیا گسترانیده است و در مراكز داده متعددی آنها را راه‌اندازی نموده كه تعداد كمی هم نیستند. پراكندگی سرورهای گوگل در مراكز داده سراسر دنیا به این ترتیب است: نوزده مركز داده در آمریكا، دوازده مركز داده در اروپا، یك مركز داده در روسیه، یك مركز داده در آمریكای جنوبی و سه مركز داده نیز در آسیا. این پراكندگی به كاربران گوگل كمك می‌كند تا سرویس مورد درخواست خود را نسبت به موقعیت جغرافیایی خود از نزدیكترین سرور دریافت كند.

 گوگل چه مقدار هزینه صرف مراكز داده می‌كند؟
آنچه مسلم است گوگل ابر قدرت شركت‌های اینترنتی است اما برای همگان در دنیا معروف به موتور جست‌وجوگر است این در حالیست كه گوگل اولین تلاشگر برای ساخت شبكه مطالعاتی ابر كامپیوترها برای ساخت جست‌وجوگر بوده است. در مارس سال 2001 زمانی كه گوگل هفتاد میلیون صفحه سایت را جست‌وجو كرد صاحب 8  هزار كامپیوتر بود و به همین ترتیب رشد كامپیوترهای گوگل تا سال 2003 به عدد یكصد هزار رسید و از رغیب خود یعنی شركت مایكروسافت پیشی گرفت.

در حال حاضر مایكروسافت دارای 200 هزار سرور است و طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده در این كمپانی و سرمایه‌گذاری كلان در سرویس‌دهی ابری مایكروسافت قصد دارد تا سال 2011 سرورهای خود را به 800 هزار عدد برساند، این درحالی است كه اكنون تعداد سرورهای گوگل در مركز داده سراسر دنیا به عدد 450 هزار می‌رسد.  طبق آمارهای معتبر و مستند از سوی گوگل هزینه‌های مصرفی مركز داده در سال 2006 معادل 1.9 بیلیون دلار و در سال 2007 نیز معادل 2.4 بیلیون دلار بوده است.  از عظیم‌ترین پروژه‌های سال 2007 گوگل راه‌اندازی چهار مركز داده جدید بود، تجهیزات ساختمانی و تجهیزات شبكه‌ای اعم از سرورها، ژنراتورها، سیستم‌های تهویه، پهنای باند و دیگر موارد هر یك ازاین مراكز داده برای شركت گوگل مبلغی حدود 600 میلیون دلار هزینه در بر داشته است. 

سال میلادی

سه ماهه اول

سه ماهه دوم

 

سه ماهه سوم

سه ماهه چهارم

جمع كل

2006

345 میلیون دلار

699 میلیون دلار

492 میلیون دلار

367 میلیون دلار

1903 میلیون دلار

2007

597 میلیون دلار

575 میلیون دلار

553 میلیون دلار

678 میلیون دلار

2403 میلیون دلار

2008

842 میلیون دلار

698 میلیون دلار

452 میلیون دلار

368 میلیون دلار

2360 میلیون دلار

2009

263 میلیون دلار

139 میلیون دلار

186 میلیون دلار

 

588 میلیون دلار



مراكز داده گوگل كجاست؟
در مباحث قبلی گفته شد گوگل 450 هزار سرور در مراكز داده مختلف در سراسر دنیا دارد اما باید بدانید همه این مراكز داده متعلق به شركت گوگل نیستند و به درستی كسی نمی‌داند چه تعداد از این مراكز داده با مالكیت گوگل است، بلكه گوگل همراه با دیگر شركت‌ها سرورهای خود را در این مراكز داده نگهداری می‌كند.(شكل 1)  گوگل برای سهولت دسترسی كاربران به سرویس‌های اینترنتی سرورهای خود را در سطح دنیا گسترانیده است.

 


شكل 1 نقشه پراكندگی سرورهای گوگل در مراكز داده مختلف دنیا

 

در 19 مركز داده واقع در ایالات متحده، در 12 مركز داده واقع در اروپا، یكی در آمریكای جنوبی، یكی در روسیه و سه مركز داده در آسیا نقشه گستردگی سرورهای گوگل را نمایش می‌دهد. از برنامه‌های گوگل مشخص شده است كه قصد دارد نگاهش را به مراكز داده موجود در آسیا پررنگ‌تر نماید و علاوه بر توكیو و هنگ‌كنگ و دیگر كشورهای موجود در تصویر به مراكز داده كشورهایی همچون مالزی و تایوان هم وارد شود. 

آدرس IPهای گوگل
با توجه به جهانی بودن گوگل و موتور جست‌وجوی قدرتمند این كمپانی و پراكندگی سرورهای گوگل در سراسر دنیا یعنی در بیش از 30 كشور تعداد آدرس IPهای گوگل برای موتور جست‌وجو به 500 عدد رسیده است.  موتور جست‌وجوی گوگل وظیفه جمع‌آوری كلمات سایت‌ها و تهیه فهرستی از كلمات موجود در آنها و دادن امتیاز و رتبه‌بندی به سایت‌های موجود در اینترنت را دارد. با توجه به موارد امنیتی كه گوگل برای IPهای خود اندیشیده است از طریق ابزارهای اینترنتی همچون IP-to-location databases  و یاIP WHOIS  نمی‌توان تشخیص داد كه IPهای گوگل مربوط به كدام مركز داده هستند و محل و مركزیت آنها كجاست. 

مخارج گوگل در سه ماهه‌های كاری
گوگل در سه ماه سوم سال 2009 مبلغی معادل 186 میلیون دلار هزینه صرف خرید تجهیزات جهت مراكز داده جدید خود كرده است، اما از سال 2006 تا 2009 هیچ یك به اندازه سال 2007 برای گوگل پرهزینه نبوده است. گوگل در این سال هزینه‌ای معادل 2403 هزار میلیارد دلار خود را صرف خرید تجهیزات و سرور مركز داده كرده است، با اندكی دقت در نمودار و جدول( Google Quarterly Capex Millions ) متوجه این قضیه خواهید شد كه پرهزینه‌ترین سال گوگل سال 2007 میلادی بوده است.(شكل 2) 


پهنای باند یوتیوب: ارزان است، اما مفت نیست 
تهیه پهنای باند یكی دیگر از مخارج هر سرور آنلاین محسوب میشود. بدون در نظر گرفتن مشكلات موجود در كشور ما برای تهیه پهنای باند بالا و پایدار كه به یك معضل بدل شده در سایر كشورها بهخصوص برای شركتهای بزرگ تهیه پهنای باند مانند خرید یك بسته آدامس از مركز خرید محل است.  باید بدانید كه از اكتبر سال 2009 آمار بازدید از صفحات سایت یوتیوب بالای یك بیلیون بازدید در روز رسیده است این آمار بازدید تا كنون برای گوگل كم سابقه بوده، اما بهتر است بدانید بازدید 11,574  صفحه در ثانیه یا به عبارتی یك میلیون بازدید صفحه در هر 90 ثانیه باعث چنین آمار بازدید از صفحات یوتیوب شده است.

حال با این میزان بازدید روزانه فكر میكنید گوگل چقدر هزینه پهنای باند برای یوتیوب هزینه میكند؟ Credit Suisse میگوید سالانه 470 میلیون دلار،  RampRate گفته است 174 میلیون دلار و اما گوگل گفته است «كمتر از آنچه شما فكر میكنید.» اینها تمام چیزی نبود كه گوگل دارد و گوگل به عنوان یكی از بزرگترین شركتهای اینترنتی هنوز هم افكار عمومی را به خود مشغول كرده كه چگونه كار میكند و چقدر درآمد دارد و آیا رغیبی سرسختتر از مایكروسافت دارد یا خیر. در شماره بعدی منتظر شركت بعدی باشید تا آن را به زیر ذرهبین ببریم.