نظرسنجی

شما از چه طریق با این سایت آشنا شدید؟






پر بيننده ترين مطالب

نگاهی به اعتیاد نوین قرن بیست و یكم

افراط در بازی و وبگردی



تعداد بازدیدکنندگان 2995 بازدید نسخه چاپی

مترجمین حسین رسولی و فرزانه احسانی مؤید - «بن الكساندر» دانشجوی 19 ساله اهل سیاتل هر صبح روزش را با بازی رایانه‌ای «دنیای جنگاوری» آغاز می‌كرد و ساعت‌ها وقت خود را به بازی كردن می‌گذارند و متوجه گذر زمان، اتلاف انرژی و وضع سلامت جسمی - روحی خود نبود. وی پس از مدتی از دانشگاه اخراج شد و برای رفع عادت غلط خود و اینكه به نوعی نسبت به بازی‌های رایانه‌ای معتاد شده بود، به یك مركز ویژه ترك اعتیاد به اینترنت مراجعه كرد. ساختمان این مركز، در ایالت سیاتل و در فاصله كمی از شركت مایكروسافت و مركز صنایع رایانه‌ای ایالت، با نامِ «شروعی دوباره  (Restart)» تأسیس شده است و در ازای دریافت 14 هزار دلار از هر فرد، وی را تحت دوره درمانی چهل و پنج روزه‌ای قرار می‌دهد كه هدف آن رفع عادات غلط و اعتیاد این افراد در استفاده افراطی از رایانه و اینترنت است.

این اختلال عموماً شامل استفاده افراطی از اینترنت، e-Bay، فیس بوك، بازی‌های رایانه‌ای، و مانند آنها می‌شود.  به عنوان  مثال الكساندر از نظر تحصیلی در سطح بالایی قرار داشت: نمرات خوبی می‌گرفت، به آینده تحصیلی و شغلی‌اش مطمئن بود و تصمیم داشت در رشته زیست‌شناسی ادامه تحصیل بدهد. اما از سال گذشته كه با بازی «دنیای جنگاوری» گرفتار دنیای بازیهای رایانه‌ای و هیجانات اعتیادآور آن شد، روز به روز پس‌رفت كرد.  در ابتدا، وی تنها چند ساعت از روز خود را به بازی رایانه‌ای می‌گذراند. به مرور در اواسط ترم این رقم به 16 تا 17 ساعت در روز رسید و بتدریج او از رفتن به مدرسه و تعامل با سایر همشاگردی‌ها و دوستانش خودداری كرد. 

در ترم دوم، این شرایط به حدی رسید كه الكساندر اخراج شد و برای رفع عادت غلط خود به یك مركز درمانی مراجعه كرد كه ویژه «رفع اعتیاد و سوءاستفاده از ابزار و امكانات دیجیتال» بود. اما این دوره نتیجه مؤثری برای وی نداشت. او هنوز نمی‌توانست در برابر بازی‌های رایانه‌ای خود را كاملاً كنترل كند و برای درمان بهتر، به دنبال برنامه‌های حساب شده‌تر و افراد متخصص دیگری گشت. نهایتاً به «مركز رفع اعتیاد به اینترنت: شروعی دوباره» در سیاتل مراجعه كرد و دوره درمان را زیر نظر روانپزشكان و مشاوران آن مركز گذراند.  حال وی پس از سپری كردن این دوره درمانی بعید می‌داند كه به این زودی‌ها به سراغ «دنیای جنگاوری» برود. ی

كی از مشاوران درمانی این مركز می‌گوید كه درمان چنین بیمارانی از سال‌ها پیش انجام می‌شده، ولی روش و مركز پزشكی رسمی‌ای برای آن وجود نداشته است.  در حقیقت، اعتیاد به اینترنت هنوز رسماً از سوی انجمن روانپزشكان امریكا به عنوان  نوعی از بیماری و ناهنجاری روانی، شناخته و ثبت نشده است و هیچ كدام از مراحل درمان آن تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد. اما كشورهایی مانند چین، كره‌جنوبی و تایوان كه اعتیاد به اینترنت را به عنوان  یك بیماری روحی جدی تلقی می‌كنند، مراكز فراوانی برای درمان در نظر گرفته‌اند و به آنها توجه بیشتری می‌شود.  مركز مشابهی كه در سیاتل تأسیس شده است، ساختمان نسبتاً كوچكی است كه در هر دوره می‌تواند شش نفر را تحت پوشش درمانی قرار دهد.

الكساندر دوره درمان خود را چنین می‌گذراند كه روزها را در جلسات مشاوره و روان درمانی شركت می‌كند، كارهای معمول و روزمره خود را انجام می‌دهد، ورزش می‌كند و گاهی نیز به آشپزی مشغول می‌شود. استفاده‌های خارج از كنترل و حالات اعتیادآوری كه افراد نسبت به اینترنت و رایانه پیدا می‌كنند، تأثیرات مخربی در زندگی افراد خواهند داشت؛ از دست دادن شغل، طلاق، و حتی تصادفات رانندگی (برای آنهایی كه حتی در هنگام رانندگی نیز فكر و دست‌شان مشغول كار با رایانه و تایپ كردن است) تنها بخشی از تأثیرات مخرب اعتیاد به رایانه و اینترنت است. حتی در مواردی معدود پس از اینكه فرد ساعات طولانی بی‌وقفه مشغول بازیهای رایانه‌ای بوده و از گذر زمان و وضع سلامت خود غافل مانده است، عدم تحرك بیش از حد، باعث لختگی خون و منجر به مرگ وی شده است. 

طبق مطالعات و نظریات یكی از پزشكان مركز درمان اعتیاد به اینترنت در «برادفورد»، علائم اخطاری این اعتیاد را می‌توان در عادات رفتاری و نحوه استفاده افراد از اینترنت مشاهده كرد: استفاده بیش از حد از اینترنت بدون محدودیت زمانی و بدون توجه به گذر زمان، تلاش‌های مكرر و ناموفق فرد در كاهش زمانی كه از اینترنت استفاده می‌كند، اختلال در روابط و تعاملات فرد با خانواده، دوستان و افراد محل كار یا تحصیل، سعی در دروغ گفتن و تظاهر درباره طول مدت استفاده از اینترنت، استفاده از اینترنت به عنوان  مفری از احساسات ناخوشایند، ابتلا به حالات افسردگی یا مشكلات روزمره، اختلال در شرایط جسمی و تغییرات فیزیكی، مانند تغییر وزن و سردرد و درد شدید در ناحیه مچ دست.  پزشكان همچنان در مورد نحوه درمان و رفع عادات اعتیاد به اینترنت و رایانه در حال تحقیق و بررسی هستند.

به عنوان  مثال اعتیاد به اینترنت می‌تواند به عنوان  نشانه‌ای از وجود سایر بیماریهای ذهنی و روانی، یا احساسی مانند افسردگی در فرد باشد. طبق بررسی‌های روانپزشكان دانشگاه نیویورك، افراد مبتلا به اعتیاد اینترنتی، غالباً دچار نوع دیگری از بیماری‌های روحی می‌شوند و به عبارتی از اینترنت به عنوان مفر و گریزگاهی برای تحمل دردها و فراموشی ناراحتی خود استفاده می‌كنند.  ناراحتی‌هایی مانند افسردگی، اختلالات عصبی یا ترس از حضور در جمع، از ناهنجاری‌های رایج این افراد است كه به عنوان  عامل اصلی و ریشه‌ای باید مورد مطالعه و درمان قرار گیرد. همه اینها و اعتیاد به اینترنت مانع از تعامل روزمره فرد یا جامعه و دیگران می‌شود و تعادل زندگی سالم وی را برهم می‌زند. 

اگر این ناراحتی‌ها به درستی و به موقع ریشه‌یابی و درمان نشوند، به صورت عادات غلط و اعتیادهای جدیدی (مانند اعتیاد به اینترنت) در فرد نمایان می‌شوند. به همین دلیل است كه هنوز جمع روانپزشكان و متخصصان در انجمن تشخیص بیماری‌های ذهنی و روحی به این اطمینان نرسیده‌اند كه آیا «اعتیاد به اینترنت» را به عنوان  یك بیماری روحی مستقل ثبت و بررسی كنند و درمان آن تحت پوشش و حمایت‌های مالی بیمه قرار می‌گیرد یا خیر. تحقیقات و مطالعات تا آن حد كافی نیست و بحث عمده، بر سر دسته‌بندی انواع اختلالات رفتاری در اعتیاد به اینترنت و رایانه است. عده‌ای نسبت به بازی‌های رایانه‌ای اعتیاد پیدا می‌كنند، عده‌ای به چت و گفت‌وگوهای گروهی آنلاین و غیره، كه باید علت رفتارهای هر گروه به دقت مطالعه و ریشه‌یابی شود تا درمان موفقیت‌آمیز باشد.

دكتر «كَش» كه كتابی نیز تحت عنوان «بازی‌های رایانه‌ای و فرزند شما» نوشته است، اولین تجربه پزشكی خود در این زمینه را در سال 1994 با بیماری آغاز كرد كه به سبب افراط در انجام بازی‌های ویدیویی، به جایی رسید كه همسر و دو شغل خود را از دست داده بود.آنهایی كه به اینترنت اعتیاد پیدا می‌كنند، از روابط اجتماعی عقب می‌مانند، در زندگی پیشرفت نمی‌كنند  معمولاً پس‌رفت‌هایی كه در زندگی شان پیش می‌آید را نمی‌بینند و خواب و خوراك منظم و كافی و فعالیت‌های فیزیكی و ورزش لازم را ندارند.  در هر حال، برنامه‌ها و روش‌های مختلفی وجود دارد و اینكه آیا كاملاً مؤثر واقع شوند یا نه، هنوز بطور كامل مشخص نیست. 

برای یافتن نتیجه قطعی و راه‌های بهتر هنوز باید زمان و انرژی بیشتری برای پزشكان در مورد بیماران صرف شود. آنچه مسلم است، استفاده از اینترنت به عنوان  یك خدمت همگانی و تقریباً رایگان، با امكانات و تسهیلات فراوانی كه برای افراد فراهم می‌سازد، غیر قابل پیشگیری است. اما نمی‌توان منكر تاثیرات مخرب و اعتیادآور آن كه همان استفاده بیش از حد و خارج از كنترل آن است در دراز مدت بر فرد و عادات روحی - رفتاری او شد.