نظرسنجی

شما از چه طریق با این سایت آشنا شدید؟






پر بيننده ترين مطالب

مناقشات ویكی‏‌پدیا در دنیای سیاست



تعداد بازدیدکنندگان 2454 بازدید نسخه چاپی

ویكی‏‌پدیا دانش‏نامه‏ آزادی است كه مطالبش را خوانندگان و كاربران آن تهیه و ویرایش می‏‌كنند. تنوع دیدگاه‌‏ها و همچنین تضاد منافع طیف گسترده مخاطبان ویكی‏‌پدیا گاه موجب بروز اختلافاتی درباره‏ مطالب می‏‌شود. در ویكی‌پدیا‏ هر مدخل برای رسیدن به وضعیت فعلی بارها توسط كاربران با دیدگاه‏‌های متفاوت ویرایش شده است.
از جمله امكان‏‌های این دانش‏‌نامه، ثبت همه حذف كردن‌ها و افزودن‌های ویرایشی و منشا این تغییرات است. به‏ عبارتی در ویكی‏‌پدیا می‏توان پیگیری كرد كه چه كسی، چه زمانی، چه مطلبی را ویرایش كرده است. این امكان گاه موجب بروز رسوایی‏‌هایی برای كسانی شده كه قصد داشته‏‌اند مطالب ویكی‏‌پدیا را به نفع خودشان ویرایش كنند. دعوا بر سر صحت و دقت مطالب ویكی‌پدیا به‌خصوص در حوزه سیاست با حاشیه‌ها و خبرسازی‌های بیشتری همراه بوده است. گاه اختلاف دیدگاه بر سر یك موضوع واحد و گاه خرابكاری‌های تعمدی ویكی‌پدیا را با مشكل مواجه كرده و باعث بروز درگیری با سیاست‌مداران و حتی دولت‌ها شده است.
این مناقشات و حاشیه‌ها باعث شده ویكی‌پدیا هرچند وقت‌ یك‌بار تغییراتی در نحوه ویرایش این دانش‌نامه اعمال كند و برخی مدخل‌های حساس و مناقشه‌برانگیز را «غیرقابل ویرایش» اعلام كند. به‌عنوان نمونه تنها چند مورد از مناقشاتی كه ویكی‏‌پدیا در سال‏‌های اخیر درگیر آنها بوده است را مرور می‏‌كنیم:


دستكاری اعضای كنگره آمریكا
سال ۲۰۰۵ ویكی‌پدیا تعدادی از  اعضای كنگره آمریكا را متهم كرد در زندگینامه‌های سیاسی خود تغییراتی ایجاد كرده‌اند. زمانی كه برخی زندگینامه‌های اعضای كنگره در ویكی‌پدیا با تغییر مواجه شد، پیگیری نشان داد رد این تغییرات به محل كنگره آمریكا می‌رسد و تغییرات نیز شامل حذف مطالبی است كه به مذاق سناتورهای آمریكایی خوش نیامده است.
ویكی‌پدیا با استفاده از سابقه تغییرات اعمال شده در هر مطلب، متوجه شد این تغییرات از كامپیوترهای مرتبط با سنای آمریكا انجام شده است. به‌عنوان یك نمونه ویكی‌پدیا اعلام كرد دفتر یك نماینده كنگره امریكا یك پاراگراف از شرح حال وی را حذف كرده است. در این پاراگراف نوشته شده بود این نماینده به دروغ مدعی ماموریت‌های جنگی در ویتنام شده ولی بعدا ادعای خود را پس گرفته است.

خرابكاری در زندگی‌نامه یك سیاست‌مدار
در ویكی‌پدیا گاه این خرابكاری‌ها و دستكاری‌ها از محل‌های ناشناس و بر علیه سیاست‌مداران انجام می‌شود. مثلا سال ۲۰۰۵ جان سایگنتهالر سیاستمدار آمریكایی، با ارسال مطلبی به  مظبوعات امریكایی، ویكی‌پدیا را به خاطر مطالب غیرواقعی كه در زندگی‌نامه او منتشر شده بود مورد انتقاد قرار داد. در زندگی‌نامه این سیاست‌مدار به تمسخر مطلبی اضافه شده بود كه وی را به مشاركت در قتل جان و رابرت كندی متهم می‌كرد. این مطلب چندین ماه در ویكی‌پدیا قرار داشت تا اینكه این سیاست‌مدار از آن مطلع شده و به آن اعتراض كرده بود.

دستكاری سیا علیه احمدی‌نژاد
آگوست سال ۲۰۰۷ مرور نتایج ابزار اینترنتی «اسكنر ویكی‌پدیا» نشان داد كه كارمندان شبكه كامپیوتری سازمان سیا صفحه مربوط به رئیس جمهوری ایران، محمود احمدی‌نژاد، را تغییر داده‌اند. «اسكنر ویكی‌پدیا» را جمعی از محققان آمریكایی ابداع كرده بودند كه ویرایش‌های انجام شده در ویكی‌پدیا را ردیابی و فهرست می‌كرد. با استفاده از این ابزار همچنین مشخص شد واتیكان هم مدخل‌های مربوط به رهبر گروه شین‌فین را به‌نفع خود ویرایش كرده است.

مسدود شدن در چین
چالش با دولت چین در سال‌های گذشته از جمله مهم‌ترین مناقشات ویكی‌پدیا بوده است. ویكی‌پدیا سه‌بار در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ به‌طور كامل در چین فیلتر شده و در حال حاضر هم دسترسی به برخی بخش‌هایی از آن ممكن نیست. بیشترین حساسیت درباره بخش‌های چینی و انگلیسی ویكی‌پدیا و مطالب مربوط به حوادث میدان تین‌آن‌من و  وضعیت تایوان و تبت وجود دارد.

سیاست‌مدار آلمانی علیه ویكی‌پدیا
در سال ۲۰۰۸ نسخه‌ آلمانی ویكی‌پدیا به‌دنبال شكایت یك قانون‌گذار وابسته به حزب چپ آلمان و دستور یك دادگاه ایالتی تعطیل شده بود. این سیاست‌مدار آلمانی مدعی بود اطلاعات نادرستی درباره او در ویكی‌پدیا منتشر شده است. تنها با تصحیح مقاله‌ مورد اشاره و حذف شدن بخش‌های مورد اعتراض، این سیاستمدار آلمانی شكایت خود را پس گرفت و مسدود بودن ویكی‌پدیای آلمانی برطرف شد.