نظرسنجی

شما از چه طریق با این سایت آشنا شدید؟






پر بيننده ترين مطالب

«تجربه خوش آموزش» در

اولین ساختمان آموزشی هوشمند در ایران



تعداد بازدیدکنندگان 3718 بازدید نسخه چاپی

وارد ساختمان كه شدیم، تا زمانی كه مهمان مدیران این مجموعه باشیم، با دیدن فضای آرام این ساختمان، یاد مدرسه و كلاس درس‌های قدیم خودمان افتادم. نیمكت‌های چوبی، پنكه‌های سقفی، تخته سیاه، گچ، شیشه‌هایی كه روزنامه می‌زدیم برای اینكه نور آفتاب اذیتمان نكند. اما در این ساختمان از این چیزها خبری نیست. همه چیز از رنگ آجرها تا درها و پنجره‌ها و حتی سطل زباله سرویس بهداشتی با كلاس‌های زمان ما فرق می‌كند. اینجا همه چیز با كامپیوتر و شبكه كار می‌كند، حتی همان سطل زباله سرویس بهداشتی. اینجا تلاقی مغرها و تكنولوژی‌هاست. اینجا هوشمند است. به بهانه افتتاح اولین ساختمان آموزشی هوشمند در ایران توسط موسسه آموزشی كهكشان نور، گفت‌و‌گویی انجام شد با علی عباس‌نژاد، مدیرعامل  و بهناز آریا مدیر آموزش موسسه كهكشان نور در مورد این ساختمان و ویژگی‌های آن كه می‌خوانید.

بفرمایید ایده ساختمان هوشمند از كجا آمد؟
 عباس‌نژاد- بعد از یك دهه فعالیت آموزشی در ایران و كسب تجربه هم در آموزش گرفتن در دوره تحصیل و هم در آموزش دادن، احساس كردیم برای اینكه آموزش خصوصاً در حوزه فناوری اطلاعات تأثیرگذارتر باشد، احتیاج به تغییر است. بر این اساس از حدود دو سال پیش طرح مطالعاتی كار را آغاز و شروع به مطالعه بر روی مراكز آموزشی فناوری اطلاعات در دنیا كردیم.

كارشناسان خودمان را به كشور‌های مختلف دنیا اعم از كشور‌های اروپایی و امریكایی اعزام كردیم تا بر روی مراكز آموزشی هوشمندی كه وجود دارد مطالعه و بررسی كنند؛ تا بدانیم كه ویژگی‌ها، استاندارد‌ها و توانمندی‌های ساختمان‌ها و ابنیه‌های آموزشی چیست؛ این كار 7 ماه طول كشید. حتی در منطقه خودمان نیز به مطالعه پرداختیم و جزئیات كامل را استخراج كردیم. عكس‌های زیاد، مصاحبه‌های متعدد و بررسی‌های دقیق و علمی تهیه و انجام شد.

بعد از آن بر روی این مسئله تمركز كردیم كه برداشت‌های خودمان از این مطالعات را بومی كنیم. این بومی كردن بر اساس نیاز‌های كشورمان بود. همه اینها را روی كاغذ آوردیم و طرح اولیه این ساختمان شكل گرفت. یكی از مسائلی كه در حین انجام كار اتفاق افتاد، گران‌شدن حامل‌های انرژی بود خوب با این اتفاق بحث صرفه‌جویی پررنگ‌تر می‌شد.

ما با در نظر گرفتن تمام این موارد، علاوه بر تمام استاندارد‌های یك ساختمان هوشمند آموزشی، باید به بحث صرفه‌جویی انرژی و سبز بودن هم فكر می‌كردیم. این ورودی‌ها برای كار در نظر گرفته شد و تصمیم گرفتیم كه یك مركز بسازیم كه اول هوشمند باشد، دوم نیازمندی‌ها و استاندارد‌های آموزشی را جوابگو باشد و نهایتاً در ساخت و نگهداری آن سبز بودن و قابل بازگشت بودن به محیط نیز در نظر گرفته شود. با این هدف كار را شرع كردیم و یك پروژه یك ساله پیش‌بینی شد.

با توجه به اینكه تكنولوژی‌های متعددی در حوزه هوشمندسازی در دنیا وجود دارد و با توجه به مشكلاتی كه سیستم‌های صنعتی هوشمند در یك سال اخیر در كشور ما ایجاد كرده خصوصاً در بحث استاكس‌نت، ما تصمیم گرفتیم با رویكرد مشاور‌ه‌ای كه داریم (چون اصولاً سازمان ما دانش‌بنیان و دانش‌محور است) كار تحقیقاتی برای هوشمند‌سازی تا پیاده‌سازی یك مدل را انجام دهیم. چون نگران این بودیم كه اگر بخواهیم محصولات خارجی مانند زیمنس یا فیلیپس را استفاده كنیم، همان مشكلی برایمان به وجود بیاید كه برای بخش‌ صنعتی پیش آمد.

ما هسته یك سیستمی كه بتواند یك ساختمان هوشمند را پشتیبانی كند، طراحی كردیم. یك سال زمان خوبی برای انجام این كار بود. كامپوننت‌های مختلفی را آزمایش كردیم تا بفهمیم كه چگونه باید این كنترل را انجام داد. در عین حال از بحث طراحی ساختمان تا كوچك‌ترین جزئیات، از تخصص مشاورهای متعددی استفاده كردیم كه با علم ساخت فضای آموزشی در دنیا آشنا هستند و تجربیات زیادی در این حوزه دارند. جزئیات دقیقی را در نظر گرفتیم از طول كلاس‌ها تا ارتفاع دیوار‌ها و ... .

حتی مدل رنگ‌ها و سقف، كف دیوار‌ها همه و همه مورد توجه قرار گرفت. همه جزئیات اینجا اعم از آرك‌ها فضای باز پیچ و خم‌ها و ... همه دلیل دارد كه به این شكل درآمده و بررسی جزئی و دقیقی روی آنها صورت گرفته است. تمام جزئیات این ساختمان به یك دلیل كه در یك ساختمان هوشمند آموزشی مهم است، شكل گرفته مثلاً اگر به حیاط ساختمان نگاه كنید می‌بینید برخلاف درون ساختمان كه همه فضا‌ها در قالب مربع و مستطیل است كه لازمه نظم در یك ساختمان است، در حیاط همه فضا‌ها به شكل منحنی و آرك درآمده تا نظم را به هم بزند و زمانی كه یك دانشجو برای استراحت به حیاط می‌آید، از نظم داخل رهایی پیدا كرده و بتواند دقایقی را به استراحت بپردازد.

حتی میز و صندلی‌های روی پشت بام كه برای استراحت تعبیه شده‌اند، همه به شكل گرد و منحنی هستند. همه اینها بر مبنای دلایل روانشناختی است. نمای ساختمان بیشترین نزدیكی را به نمای ساختمان‌های آموزشی دنیا دارد. در چند سال اخیر بیشتر فضا‌های آموزشی دنیا با نمای آجر قرمز كار می‌شوند. به همین دلیل ما هم از این مصالح استفاده كردیم. فضا دعوت كننده است برای اینكه فرد تجربه خوبی داشته باشد و شعار ما كه تجربه خوش آموزش است به وقوع می‌پیوندد.

آیا تمام هزینه‌ها را خودتان پرداخت كردید؟
 عباس‌نژاد- مؤسسه كهكشان نور یك مجموعه خصوصی است با سرمایه‌گذاری خصوصی. در نتیجه تمام هزینه‌های طراحی را خودمان پرداخت كردیم. در زمان اجرا چون هزینه‌های اجرا بسیار بالا بود كهكشان به این نتیجه رسید كه باید از حمایت‌های مالی استفاده كند. حامی مالی ما گروه كهكشان است كه فعالیت‌های متنوعی دارد مانند انتشارات كهكشان، شركت كهكشان مشاور، شركت كهكشان دانا و ...

ما از مجموعه خودمان سرمایه‌گذاری كردیم. سرمایه‌گذاری دولتی به هیچ وجه انجام نشده، انتظار سرمایه‌گذاری دولتی را هم نداشتیم. ولی خوب سازمان‌های مختلف به ما كمك كردند تا مشكلاتی به وجود نیاید مانند شهرداری یا سایر سازمان‌ها مثل اداره برق، مجموعه‌های مخابراتی و ... همه حمایت‌های لازم را انجام دادند البته این حمایت‌ها تماماً معنوی و لازم برای به وقوع پیوستن این پروژه بوده است.

آیا با شركت‌های خارجی هم همكاری كرده‌اید؟

عباس‌نژاد- در طراحی ساختمان و ساختمان‌سازی، مشاورانی داشتیم كه معمار ساختمان‌های آموزشی بودند.

از چه كشورهایی؟
 عباس‌نژاد- امریكا و اروپا. دوستانی كه ایرانی هستند اما در امریكای شمالی و اروپا در حوزه طراحی ساختمان‌های آموزشی فعالیت دارند. برخی از برداشت‌های ما هم دقیقاً بر اساس جایی بود كه این دوستان بودند.

از چه نرم‌افزار‌هایی در این ساختمان استفاده شده؟
 عباس‌نژاد- با وجود اینكه چند سالی است بحث ساختمان‌های هوشمند در دنیا مطرح شده و داغ هم هست، سعی كردیم انواع ساختمان‌ها و نرم‌افزار‌های موجود را مورد بررسی قرار دهیم. در بررسی‌هایمان بزرگ‌ترین‌های این حوزه مانند زیمنس، فیلیپس و ABD را مورد بررسی قرار دادیم و به این نتیجه رسیدیم كه اولاً نیاز آموزشی در كشور ما متفاوت است، دوم اینكه ما نمی‌خواهیم راه حلی داشته باشیم كه در صورت وقوع مشكلات مانند تحریم از طرف تولیدكننده‌ها و یا مشكل استاكس‌نت ضرر كنیم.

تفكر ما یك تفكر تحقیقی – پژوهشی است برای هوشمندسازی نه صرفاً یك ساختن یك ساختمان برای كهكشان. خروجی این پژوهش قابل استفاده برای همه است چه در حوزه آموزشی، چه در حوزه صنعتی و چه در حوزه تجاری و یا مسكونی؛ برای همه و همه قابل استفاده است. كما اینكه ما تحقیقات خود را به شركت‌های تولید‌كننده تجهیزات هوشمند می‌دهیم و به عنوان یك طرح قابل تبدیل به مدل برای یك محصول در اختیارشان می‌گذاریم. هدف ما این است.

ما تصمیم‌ گرفتیم راه حل خودمان را داشته باشیم كه هم به‌روز باشد و هم بومی، همچنین بتواند نیاز‌های ما را در كشور جوابگو باشد. كشوری كه نیاز شدیدی به آموزش دارد؛ جمعیت ما جوان است و نیاز به مدل خاصی از آموزش دارد. پس سیستمی طراحی شد كه از طرفی مبتنی بر نیاز‌های ما و از سویی دیگر منطبق با استاندارد‌های روز دنیا باشد.

همه سخت‌افزار‌ها و نرم‌افزار‌های استفاده شده مبتنی بر نیاز‌سنجی انجام شده اولیه است. از ارتفاع كلاس‌ها، كفی كه استفاده شده، مدل نورپردازی، رنگ كلاس‌ها، ویدیو پروژكتور، تخته، پرده ویدیو، امكانات مورد نیاز استاد، روش حضور و غیاب، و ... تمام اینها مدل‌های مختلفی است كه بر اساس همان بررسی و بعضاً صحبت‌‌هایی كه با دانشجویان و اساتید در دانشگاه‌ها داشتیم، طراحی شده است. خروجی ما چیزی است كه می‌بینید.

 بهناز آریا - ساختمان حاضر 1200 متر است در 3 طبقه به علاوه پشت بام و زیرزمین كه از هر كدام از اینها یعنی پشت بام و زیرزمین هم به عنوان فضای استراحت و غیره استفاده شده است. 12 لابراتوار تخصصی داریم كه این لابراتوار‌ها امكانات استاندارد و تخصصی كاملی دارند. در عین حال هر كدام از لابراتوار‌ها علاوه بر امكانات مشتركی كه در همه هست، یك سری امكانات ویژه و مخصوص به خود را هم دارند كه برای دروس تخصصی كاربرد دارد. ارتفاع سقف باید سه متر و 5 سانتی‌متر باشد كه استاندارد بین‌المللی است. روی نور كلاس‌ها، چیدمان نور و میزان تابش بررسی دقیق انجام شده است. سیستم برق و شبكه این ساختمان از بزرگ‌ترین كار‌های این پروژه بوده است.

 عباس‌نژاد - ما در تمام كلاس‌ها نور طبیعی داریم ولی در عین حال كلاس‌ها پرده ندارد و نوع شیشه‌ها طوری است كه نور مناسب در كلاس و روی تخته مانیتور تابیده شود. این استاندارد‌هایی است كه برخی از شركت‌‌هایی كه ما آموزش آنها را داریم در طی بازدید از مركز ما خواستند كه رعایت شود. خب برخی استاندارد‌ها را ما داشتیم و اعمال كرده بودیم برخی كه نبود، توسط این شركت‌ها به ما ارائه شده و آنها نیز اعمال شدند.

بهناز آریا - همه این مسائل استاندارد داشتند ولی قاعده و قانون و روش اجرایی نداشتند. نقطه سخت قضیه نیز همین‌جا بود كه شاید بتوان آن را علت اصلی طولانی شدن پروژه دانست.
ما یك دیوار را چند بار می‌ساختیم بعد می‌دیدیم مناسب نیست دوباره خراب می‌كردیم. برای تك‌تك مصالحی كه استفاده شده مطالعه انجام شده است. كف را بعد از چندین بار گذاشتن و برداشتن انتخاب كردیم تا تبادل صدا و حرارت نداشته باشد.

عباس‌نژاد - ما ساختمان هوشمند را با یك تفكر مهندسی ساخته‌ایم با جزئیات مورد نیاز از طول كلاس تا زاویه‌ای كه اولین نفر می‌خواهد به تخته نگاه كند در‌ها و مدل شیشه‌ها همه و همه محاسبه مهندسی شده است.

در مورد سیستم شبكه ساختمان هم توضیح دهید.
 عباس‌نژاد - ما تصمیم گرفتیم ساختمانی بسازیم كه زیرساخت‌های فناوری اطلاعاتش از نقطه‌نظر IT نیز تكمیل باشد. اولین بحث زیرساخت‌های مبتنی بر كابل بود. ما یك مدل سازمان‌یافته را نیز هم در حوزه برق و هم در حوزه شبكه پیاده كرده‌ایم كه در صورت بروز مشكل بتوان به راحتی مشكلات را برطرف كرد.

همه چیز قبل از حضور كهكشان در این ساختمان تست شده است. حتی ما دو ماه كلاس آزمایشی برگزار كردیم تا شبكه را تست كنیم و ایراداتش را برطرف نماییم. بستر‌های ارتباطی ما با بیرون از كهكشان هم به همین شكل است. ما برای ارتباط اینترنت خود از 4 سرویس‌دهنده مختلف استفاده كرده‌ایم.

در مورد برق هم همین‌طور؛ زیرساخت برق مبتنی بر برق شهری است به علاوه ups به همراه ژنراتور گازی و دیزلی كه در صورت بروز مشكل فعال خواهند شد. در صورتی هم كه هیچ یك از اینها قابل استفاده نباشند، سیستم انرژی خورشیدی را داریم.

بخشی از سیستم انرژی خورشیدی پرتابل است. اگر مشكل جدی باشد امكان استفاده از سیستم‌ها را داریم.  ساختمان، دسترسی خوبی به اطراف و خیابان‌های مجاور دارد. در بخش ارتباطات تلفنی از دو مركز مخابرات مختلف استفاده كرده‌ایم. شبكه وایرلس هم داریم كه در صورت لزوم می‌تواینم از Voip استفاده كنیم.

با توجه به تجربه خوب كهكشان مشاور، ما آموزش‌هایمان مبتنی بر محیط مجازی است. یعنی در صورت بروز مشكل به سرعت می‌توانیم به وضعیت قبلی در نقاط تنظیمی برگردیم. مدل ما طوری است كه در صورت بروز مشكل برای كامپیوتر‌های كلاس، استاد ظرف 15 ثانیه كلاس و سیستم را به حالت قبل از خرابی باز می‌گرداند. همین باعث می‌شود كه هم كلاس‌های متنوع‌تری برگزار كنیم و هم در بازه زمانی كوتاه‌تری نیاز‌های یك كلاس آموزشی را برطرف نماییم. اگر در لحظه مشكلی پیش بیاید می‌توانیم كلاس‌ها را جابجا كنیم.

چون همه چیز در فضای مجازی اتفاق می‌افتد؛ تمام كلاینت‌ها، تین‌كلاینت است و در صورت بروز مشكل سخت‌افزاری یك سیستم جدید به سرعت جایگزین می‌شود. اینها همه مشخصات كلی این ساختمان بود كه با تلاش عده زیادی رویای ما به وقوع پیوست. كهكشان نور به برند شدن فكر می‌كند. این تصمیم بعدی ماست. كهكشان نور قابلیت تبدیل به یك برند بین‌المللی را در حزوه آموزش دارد. امیدواریم كه به این هدفمان هم برسیم.